İdrar kaçırma mesane kontrolünün kaybolarak istem dışı damlalar halinde veya daha yoğun olarak idrarın kaçmasıdır. Erişkin yaşta idrar kaçırma kadınlarda erkeklere nazaran daha sık gözlenmektedir. İdrar kaçırma önemli bir sosyal problemdir. Hastaların hayat kalitesi ciddi oranda bozabilen bu durum, şahsın kendisine olan güvenini ve davranış kalıplarını bozabilmektedir.
İdrar Kaçırma Tipleri
- Stres idrar kaçırma: Kadınlardaki idrar kaçırmanın en sık görülen tipini oluşturur. Öksürme ve egzersiz gibi çeşitli hareketler sırasında idrar kaçırılır.
Urge (Sıkışma) idrar kaçırma: Güçlü bir tuvalete gitme ihtiyacı hissedildiği anda tuvalete yetişemeden idrar kaçırma olayıdır.
- Miks idrar kaçırma: Stres idrar kaçırma ile urge idrar kaçırmanın bir arada olduğu durumlarda miks idrar kaçırmadan söz edilir. Örneğin hasta hem öksürdüğünde ya da hapşırdığında, hem de bazen ani bir sıkışma hissi sonrasında idrarını kaçırabilir.
- Taşma idrar kaçırma: Mesanede kapasitenin üzerinde idrar depolandığında idrar yapma zorunluluğu hissetmeden küçük miktarda idrar kaçırma görülür. Hasta hiçbir zaman mesanesini tamamen boşaltamadığı hissine kapılır.
- Total İdrar Kaçırma: Hasta idrar kaçırdığını fark etmediğini, devamlı iç çamaşırının ıslak olduğunu ifade eder.
- Fonksiyonel İnkontinans: Bazı hastalarda idrar kaçırma sorununa rağmen, yapılan tetkikler normal olarak tespit edilir. Bu hasta grubunda Alzheimer , Parkinson veya artrit gibi nedenler bulunur.
İdrar Kaçırma - İnkontinansın Sebepleri Nelerdir?
- Mesane enfeksiyonları, kadınlarda sistit(mesane iltihabı), vajen enfeksiyonları, mesane taşları, tümörleri, özellikle erkeklerde görülen prostat büyümesi gibi nedenlerle mesane çıkışı tıkanıklıkları aşırı aktif mesaneye sebep olabilir. Gene kadınlarda devamlı idrar kaçırmaya sebep olabilecek nedenler arasında mesane-vajen arasında ya da böbrek-mesane arasındaki idrar yolu(üreter)-vajen arasında oluşacak iştirakler(fistüller) sayılabilir.
- Taşma Tipi İdrar Kaçırmada sinirlerin hasarına yol açabilecek nedenler arasında diabet, alkolizm sayılabilir.
- Kız çocuklarında bazen nadiren böbrekten gelen idrar yolunun mesane yerine başka yere açılması(ektopik üreter) devamlı idrar kaçmasına sebep olabilir. Böyle çocuklar normal tuvalete gitmekle birlikte arada devamlı idrar kaçırırlar. Çocuklarda gece(nokturnal) veya gündüz(diürnal) idrar kaçırmalarına enürezis denir. Omurilikte sıkışma çocuklarda sinirsel nedenli idrar kaçırmalara ve fonksiyon bozukluklarına yol açabilir; kabızlık enfeksiyona ve idrar kaçırmaya zemin hazırlayabilir.
- Her iki cinste çeşitli ameliyatlar idrar kaçırmaya yol açabilirler. Erkeklerde prostatın özellikle kanserine yönelik ameliyatlar, diğer prostat ve mesane boynu ameliyatları, mesane ve sfinkter çevresindeki ameliyatlar, kadınlarda sfinkter yetmezliğine neden olabilecek ameliyatlar, fistül oluşumu bu gibi nedenler arasında sayılabilir.
- İlaçlar da inkontinansa sebep olabilir veya kolaylaştırabilir: Bunlar arasında adele gevşeten ilaçlar, tansiyon düşürücü ilaçlar, idrar söktürücüler, sakinleştiriciler, depresyona karşı ilaçlar, alerji ilaçları, gibi ilaçlar yer alır.
İdrar Kaçırmada Teşhis- Videoürodinami Sistemi
İdrar kaçırma tedavisinde, kaçırmanın tipinin belirlenmesi tedavi açısından büyük önem taşımaktadır. Muayeneye ek olarak, doktorunuz inkontinansın tanısını doğrulamak amacıyla sizden bazı testler isteyebilir. Testler doğru tedavinin uygulanması için, büyük önem taşımaktadır. Bu testler şunlardır:
- İdrar Kültürü
- İdrar Akım Hızı
- Sistogram
- Sistoskopi
- Videoürodinami
Hattat Hastanesinde 10 yılı aşkın bir süredir başarı ile uygulanan Videoürodinami, nöroürolojik ve ürolojik hastaların idrar kaçırma sorunları teşhisinde kullanılan çok geniş kapsamlı bir tetkik yöntemidir. Ürodinamik tetkikler mesane ve sfinkterlerin (kas yapısının) uygun çalışıp çalışmadığını değerlendiren ayrıntılı çalışmalardır.
Alt üriner sistem hastalıklarından kaynaklanan idrar kaçırma sorunlarının değerlendirilmesinde kullanılan bu yöntemle : Ürodinamik testlerden bir yada birkaçı spesifik hastaların gereksinimlerine göre tanıyı ve uygun tedaviyi belirlemek için yapılır. Bu yöntem, hastaya medikal ve cerrahi tedavi seçeneklerinden hangisinin uygulanması gerektiği konusunda hekime ayrıntılı bilgi verir.
İDRAR KAÇIRMA NASIL TEDAVİ EDİLİR?
Hattat Hastanesi idrar kaçırmanın tipinin belirlenmesine ve doğru tanının konmasına büyük önem vermektedir. En doğru tedavi, idrar kaçırma tipine göre belirlenecektir. Çünkü her tip idrar kaçırmada her tedavi yaklaşımı etkili olmayabilir. Tedavi alternatifleri şunlardır:
Kegel egzersizleri
Pelvik taban kaslarını güçlendirmeye yönelik egzersizler bazı durumlarda tek başına , ancak genelde yardımcı yöntem olarak etkili olur. Bu tedaviyle idrar torbası ve idrar yapmayla ilgili kasların kontrol altına alınması sağlanarak pelvik taban kasları güçlendirilir. Bu egzersizlere ek olarak bir günlük (idrar günlüğü) oluşturularak bu program çerçevesinde mesane eğitimi sağlanmaya çalışılır. Bu egzersizlerle birlikte veya tek başına uygulanan biofeedback ile elektrik stimulasyonu da, zayıflamış pelvik taban kaslarının güçlendirilmesinde etkili olur.
İlaç tedavisi
Bazı idrar kaçırma tipleri ilaçlar ya da hormonlarla tedavi edilir. Özellikle urge idrar kaçırma tipinde ilaç tedavisi ilk seçenektir. İlaç tedavisinin süresi ise hastadan hastaya değişir.
Cerrahi tedavi
Diğer tedavi yaklaşımları başarısız olduğunda cerrahi müdahale yapılır. Artık günümüzde lokal anestezi altında dahi uygulanabilen çok basit, daha az invazif (daha az kesi ile yapılan) çok kısa sürede uygulanabilen oldukça etkili, taburcu olma ve iyileşme dönemi çok daha kısa yeni metodlar uygulanmaktadır. TVT (Trans vajinal tape) yönteminde idrar borusunun ortasına stres altında kapalı kalacak bir bant yerleştirilir, hasta aynı gün veya ertesi gün sondasız olarak evine gönderilir.
Üretra (İdrar Borusu ) Çevresine Enjeksiyonlar
Ameliyat olamayan yada fayda görmeyecek hastalara, idrar borusunun çevresine lokal anestezi altında çeşitli maddeler enjekte edilir. Bunlar kollagen, polytef yada makroplasti adını alan farklı protein veya kimyasal yapıda maddelerdir.
Botoks Enjeksiyonları
Çok yeni olan bu yöntemde mesane adelesine botulinum toksini enjekte edilerek mesanenin kasıcı kaslarında geçici gevşeme sağlanır, böylece acil idrar hissi veya yetişememe trazındaki idrar kaçırma tedavi edilmeye çalışılır.
NE ZAMAN DOKTORA BAŞVURMALI?
Aşağıdaki sorulardan birine yanıtınız "evet" ise bir uzmana danışın.
- Güldüğünüzde, öksürdüğünüzde veya hapşırdığınızda ; yürürken veya egzersiz yaparken; ağır bir eşya kaldırırken ; oturur ya da yatar durumda ayağa kalktığınızda idrar kaçırıyorsanız
- Gün boyunca sık sık tuvalete gitmek zorunda iseniz
- Bu sorunlar nedeniyle ped kullanmak zorunda kalıyorsanız
- İdrar yapma hissi geldiğinde tuvalete yetişemiyorsanız
- Tuvalette hiçbir zaman idrarınızı tamamen boşaltamadığınız hissine kapılıyorsanız...
|
